Yunan Bakan: Türk Engellemesi Akıl Almaz, AB Projeye Sahip Çıkıyor

Yunan Dışişleri Bakanı Giorgos Gerapetritis, Kıbrıs, Yunanistan ve İsrail enerji şebekelerini birbirine bağlayacak Büyük Deniz Enerji Bağlantısı Projesi kapsamında önümüzdeki haftalarda deniz tabanı araştırmalarının başlayacağını söyledi. Bakan Gerapetritis, Türkiye’nin bu süreci engellemesinin "akıl almaz" olduğunu belirtti.

Bakan Gerapetritis, "Uluslararası hukuka göre … bu tür elektrik bağlantıları sınırsızdır – hiçbir ülke tarafından engellenemez. Yunanistan, Fransa ile tam işbirliği içinde, bu projeyi önümüzdeki dönemde ilerletecektir," ifadelerini kullandı. Yunanistan, Fransa ile tam iş birliği içinde projeyi sürdürecek.

Bu kapsamda Yunanistan, Girit ile Kıbrıs arasındaki sularda deniz tabanı araştırmaları için navtex ilan edecek. Avrupa Birliği de projenin gelişimini takip ediyor. Gerapetritis, "Avrupa Birliği projenin ilerlemesini izliyor" dedi.

Bakan, proje kapsamında Yunan, Fransız ve Avrupa taraflarınca gereken her şeyin yapılacağını vurguladı: "Yunan, Fransız ve Avrupa taraflarının gerektirdiği her şey yapılacaktır. Bir Avrupa projesinin engellenmesi, özellikle Avrupa Birliği üyesi olmayı hedefleyen bir ülke tarafından engellenmesi akıl almazdır ve bunu net olarak belirtmek isterim." Ayrıca Avrupa hukuk kurallarının uygulanmasının "absolutely self-evident" olduğuna dikkat çekti.

Projenin çoğunluk hissesi geçen ay Fransız Meridiam varlık yönetim şirketi tarafından satın alındı. Gerapetritis, bu proje "Dolayısıyla, bu projenin sadece Yunanistan ve Fransa ortak sahipleri değildir. Projeyi kısmen finanse eden ve uygulanmasında meşru bir çıkarı olan Avrupa Birliği'nin kendisi de ortaktır," diyerek Avrupa Birliği’nin finansman desteği ve meşru menfaatini vurguladı.

Avrupa Birliği’nin ilgisi, Kıbrıs’ın enerji izolasyonunu kaldırması nedeniyle ortaya çıktı. Bakan, "bu, Avrupa Birliği üyesi bir devlet olan Kıbrıs'ın enerji izolasyonunu ortadan kaldırır" mesajı verdi. Ayrıca bunun Avrupa enerji pazarının dayanıklılığını ve piyasa bağlantısını güçlendirdiğini kaydetti: "Tanımı gereği, bu aynı zamanda Avrupa enerji piyasasının dayanıklılığını güçlendirir, ancak elbette enerji piyasasının birbirine bağlanmasını sağlar."

Yunanistan ve Türkiye arasında Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanları konusunda devam eden uyuşmazlık ise projenin deniz tabanı araştırmalarını etkiliyor. Yunanistan’ın bağımsız iletim sistem operatörü Admie, proje kapsamındaki deniz tabanı araştırmalarının yaklaşık %60’ının tamamlandığını, kalan %40’ının ise Yunanistan ve Türkiye’nin hak iddia ettiği tartışmalı sularda olduğunu bildirdi.

2024’te Türkiye, İtalyan araştırma gemisinin kendine ait olduğunu savunduğu suya girmesinin ardından donanma gemileriyle bölgedeki hareketliliği artırdı. Yunanistan da kendi donanma gemilerini bölgeye sevk etti. Gerapetritis, benzer bir ihtilaf yaşanması durumunda Yunanistan’ın gerektiğinde yeniden donanma gemileri göndermeye hazır olduğunu ifade etti.

Anlaşmazlığın temelinde adalar için Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) verilmesi konusu yer alıyor. Yunanistan ve Kıbrıs, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne (UNCLOS) dayanarak adaların tam MEB hakkı olduğunu savunurken, Türkiye sözleşmeye taraf değil ve adaların tam MEB hakkı doğurmadığını belirtiyor. Buna göre Türkiye, Kıbrıs ile Girit arasındaki denizi kendi suları olarak görüyor. Yunan ve Kıbrıslı taraf ise Kıbrıs ve Girit adalarının MEB’lerinin birleştiğini ve aradaki sularda kendi hakları bulunduğunu savunuyor.

Kaynak: Cyprus Mail