ABD-İran diplomasisi petrol fiyatlarını 100 doların altına çekti
ABD ile İran arasındaki diplomatik görüşmelere dair beklentiler Brent petrol fiyatlarını 100 doların altına düşürdü. BM Genel Kurulu kapsamında yapılacak görüşmelerin Orta Doğu’daki jeopolitik riskleri azaltması ve Katar’ın arabuluculuk çabaları, piyasalardaki arz endişelerini hafifletti.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, ABD ile İran arasındaki diplomatik temaslara ilişkin beklentiler sonucu 100 doların altına geriledi. Dün 105 doları aşan Brent petrol günü 103,87 dolardan tamamlarken, 22 Eylül itibarıyla fiyatlar yaklaşık yüzde 4 düşüşle 99,75 dolara indi. Benzer şekilde Batı Teksas türü ham petrolün kasım vadeli varil fiyatı 92,14 dolardan işlem gördü.
Fiyatlardaki düşüş ABD Başkanı Donald Trump’ın BM Genel Kurulu çerçevesinde İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşmeye açık olduğunu belirtmesiyle güç kazandı. Bu açıklamalar, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimin azalabileceği ve özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki petrol sevkiyatlarıyla ilgili arz kaygılarının hafifleyeceği beklentilerini artırdı.
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 22 Eylül’de New York’ta başlayacak 81. oturumu, "Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten BM" temasıyla toplanacak. Toplantıya 150’den fazla devlet ve hükümet başkanı ile üst düzey yetkililerin katılması bekleniyor. ABD-İran görüşmelerinin yanı sıra Gazze, Rusya-Ukrayna Savaşı ve diğer bölgesel çatışmalar da gündemde olacak.
Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari yaptığı açıklamada, Washington ile Tahran arasında yaklaşık iki haftadır görüşmelerin yeniden başlaması için farklı fikirler üzerinde çalışıldığını ve arabuluculuk ekibinin her iki tarafla temaslarını sürdürdüğünü belirtti. Bu gelişmeler petrol piyasasındaki jeopolitik risk priminin düşmesine katkı sağladı.
Ayrıca ABD Başkanı Trump’ın Yemen'deki İran destekli Husilere yönelik hava saldırısı planlarını geçici olarak ertelemesi, bölgedeki gerginlik endişelerini azalttı. Husilerin Suudi Aramco’nun Doğu-Batı Petrol Boru Hattı’na yaptığı saldırılar sonrası şirketin Hürmüz Boğazı üzerinden ihracatını artırması da arz kaygılarını hafifletti.
Uluslararası kaynaklara dayanan verilere göre, Suudi Arabistan ham petrol ihracatında ağustosta günlük 2,4 milyon varile gerileyen seviyeden eylül ayında günlük 4 milyon varilin üzerine çıktı. JPMorgan analistleri, Doğu-Batı Petrol Boru Hattı’ndaki kesintilere rağmen Orta Doğu’dan petrol akışının güçlü seyrettiğini belirtti.
Öte yandan ABD Merkez Bankası’nın (Fed) Temmuz 2023’ten sonra ilk kez yaptığı faiz artırımı sonrası yıl sonuna kadar ek artış beklentileri devam ediyor. Bu durum enerji maliyetlerini artırarak ekonomik aktivite ve petrol talebinde yavaşlama beklentisini güçlendiriyor. Fed’in sıkı para politikası doları güçlendirirken, bu durum petrolü diğer para birimlerini kullanan alıcılar için daha pahalı hale getirerek fiyatlarda aşağı yönlü baskı yaratıyor.
Salı günü petrol fiyatları birkaç gün süren düşüşün ardından dengeleyerek yükseliş gösterdi. Brent ham petrol yüzde 0,22 artışla 100,57 dolar seviyesine yükselirken, WTI’nın ekim vadeli kontratı yüzde 0,02 artışla 95,80 dolara çıktı. Pepperstone Araştırma Başkanı Chris Weston, "Daha fazla düşüş bekleyerek pozisyon alan yatırımcılar, diplomatik süreç devam ederken bazı riskleri masadan kaldırıyor" dedi.
İran’dan gelen haberlerde, ülkenin güvenlik yetkilisi Muhsin Rızai’nin ifadelerine dayandırılarak müzakerelerin yeniden başlaması için arabuluculara şartlar iletildiği bildirildi. Petrol piyasaları, Washington ile Tahran arasındaki diplomatik çabaların ilerleyişine bağlı olarak fiyatlarda dalgalanmalar yaşayabilir.